Mutfak, evin içinde en çok iş yapılan ama en az düşünülerek düzenlenen odadır. Salonun koltuk yerleşimini haftalarca planlayan biri, mutfağa gelince genelde "dolaplar nereye sığıyorsa oraya" mantığıyla hareket eder. Oysa günün önemli bir kısmı burada, ayakta ve elleri dolu şekilde geçer. Bu yüzden mutfak dekorasyonu, önce görünüşle değil, hareketle ilgilidir.
Mutfakta yaşanan sıkıntılar çoğunlukla şu üç başlıkta toplanır:
Dikkat ederseniz üçü de dekoratif değil, düzenle ilgili sorunlar. Bu yüzden mutfağa yeni bir şey eklemeden önce, mevcut düzeni gözden geçirmek daha akıllıca. Genelde ilk adım eklemek değil, çıkarmaktır.
Mutfağı üç bölgeye ayırın: saklama (buzdolabı, kiler, dolaplar), hazırlık (tezgâh, evye) ve pişirme (ocak, fırın). Bu üç nokta arasında yürüdüğünüz yol ne kadar kısa ve engelsizse, mutfak o kadar rahat çalışır. Çoğu mutfakta sorun, hazırlık bölgesinin ortadan ikiye bölünmüş olmasıdır: bir yanda evye, öbür yanda ocak, arada da bir kavanoz ormanı.
Uygulamada yapılacak ilk şey, tezgâhın en az 60 santimlik bir bölümünü tamamen boşaltmak ve orayı "dokunulmaz çalışma alanı" ilan etmek. Ekmek kızartma makinesi, kavanozlar ve şekerlik oraya değil, kullanım sıklığına göre başka bir yere gider.
Tezgâhı boşaltmaya karar verdiğinizde soru şu olur: bu eşyalar nereye gidecek? Birkaç seçenek var ve her birinin bedeli farklı.
| Çözüm | Maliyet | Uygulama zorluğu | En uygun olduğu durum |
|---|---|---|---|
| Açık raf | Düşük | Duvara montaj gerekir | Günlük kullanılan tabak, bardak ve baharatlar |
| Kapaklı üst dolap | Yüksek | Genelde usta işi | Az kullanılan, görünmesi istenmeyen eşyalar |
| Askı çubuğu / ray sistemi | Çok düşük | Kolay, birkaç vida | Kepçe, süzgeç, tencere gibi metal aletler |
| Dolap içi çekmece düzenleyici | Orta | Montaj yok, ölçü almak yeterli | Karışan çatal-bıçak ve poşet kalabalığı |
| Tekerlekli ara arabası | Orta | Hazır alınır | Dar mutfaklarda ek tezgâh ihtiyacı |
Açık raf çok tercih ediliyor çünkü mutfağı ferah gösteriyor ve ucuz. Ama bir uyarısı var: rafın üstündeki her şey görünür. Kapaklı dolapta kimsenin dikkatini çekmeyen bir dağınıklık, açık rafta doğrudan dekorasyonun bir parçası olur. Eğer aynı seriden tabaklarınız yoksa ve düzeni sürdürecek sabrınız konusunda emin değilseniz, kapaklı dolap daha bağışlayıcıdır. Bunun bir ortası da var: alt sırayı kapalı, üst sırayı açık bırakmak.
Mutfak, evin tek katmanlı aydınlatmaya en az tahammül eden odasıdır. Tavandaki genel ışık odayı aydınlatır ama siz tezgâhın önüne geçtiğinizde kendi gölgenizi doğradığınız soğanın üstüne düşürürsünüz. Çözüm, üst dolapların altına yerleştirilen ince bir şerit ya da çubuk aydınlatma. Kablosuz, yapıştırmalı modeller bile işe yarar; önemli olan ışığın yukarıdan değil, önden gelmesi.
Renk sıcaklığı konusunda ölçü şu: hazırlık alanında nötr beyaza yakın bir ışık işi kolaylaştırır, yemek yenen köşede daha sıcak bir ton rahatlatır. Işığın katmanlanması ve doğru yere konumlandırılması, evin genelinde olduğu gibi burada da işin yarısını çözer; aydınlatma tasarımını ayrıntılı anlattığımız rehber bu konuda daha derine iniyor.
Mutfakta renk seçerken iki şeyi ayırın: kalıcı yüzeyler ve değiştirilebilir öğeler. Dolap kapakları, tezgâh ve fayans kalıcıdır; bunlarda sakin ve nötr kalmak uzun vadede pişmanlık ihtimalini azaltır. Rengi ise havlulardan, sandalye minderlerinden, bir tencere setinden ya da pencere önündeki tekstilden alın. Bu öğeler ucuzdur ve sıkıldığınızda değiştirmesi kolaydır. Duvar rengi seçimi ve perde ile stor tercihleri üzerine yazdıklarımız burada da geçerli — tek fark, mutfakta yıkanabilirlik ve buhara dayanıklılık öne çıkar. Uzun, yere kadar inen ağır kumaşlar yerine kısa stor ya da yıkanabilir hafif perdeler daha mantıklıdır.
Bitirme dokunuşlarında abartmayın. Bir saksı yeşillik, iyi görünen bir ahşap kesme tahtası ve tezgâhta duran tek bir güzel kap, on tane küçük süs eşyasından daha etkilidir. Mutfak dekorasyonunda "az ama iyi" kuralı en çok işe yarayan kuraldır, çünkü zaten çalışırken ortaya çıkan malzemeler görsel yükü artıracaktır.